Załącznik 
do Uchwały Nr XXII/160 /05
Rady Gminy Szypliszki
z dnia 14 czerwca 2005r.

PLAN ROZWOJU
MIEJSCOWOŚCI
SZYPLISZKI

Szypliszki, maj 2005 r.

SPIS TREŚCI

Wstęp..........................................................................................................................................3
Mapka.........................................................................................................................................4
Charakterystyka ogólna miejscowości Szypliszki 
	Rys historyczny...............................................................................................................5
	Położenie geograficzne...................................................................................................6
	Klimat.............................................................................................................................6
Opady i temperatury........................................................................................................6
Ciśnienie..........................................................................................................................7
Prędkość wiatru i zachmurzenie.....................................................................................7
Strefa społeczna
	Ludność...............................................................................................................8
	Bezrobocie...........................................................................................................8
	Pomoc społeczna.................................................................................................9
	Oświata...........................................................................................................9-10
	Kultura.........................................................................................................10-11
	Sport..................................................................................................................11
	Służba Zdrowia..................................................................................................12
Infrastruktura techniczna
		Zaopatrzenie w wodę.........................................................................................12
	Utylizacja odpadów stałych...............................................................................12
	Kanalizacja i oczyszczalnia ścieków...........................................................12-13
	Energetyka.........................................................................................................13
	Telekomunikacja...............................................................................................14
	Komunikacja......................................................................................................14
Strefa gospodarcza.
	Działalność gospodarcza...................................................................................15
	Rolnictwo.....................................................................................................15-16
	Leśnictwo..........................................................................................................16
Analiza SWOT Szypliszki.................................................................................................17-18
Inwentaryzacja zasobów miejscowości Szypliszki służąca ujęciu 
		stanu rzeczywistego....................................................................................19-23 
Planowane kierunki rozwoju miejscowości Szypliszki........................................................24
		Program rozwoju miejscowości...................................................................25-26
Opis planowanego przedsięwzięcia........................................................................................27
		Charakterystyka ogólna obiektu........................................................................27
Szacunkowy kosztorys planowanego przedsięwzięcia.........................................................28
		Uzasadnienie realizacji projektu........................................................................33
Harmonogram planowanego przedsięwzięcia......................................................................35

WSTĘP

Plan rozwoju miejscowości Szypliszki na lata 2005-2008 obejmuje swym zasięgiem miejscowość Szypliszki na terenie Gminy Szypliszki.
Wieś Szypliszki połażona jest w skrajnie północno-wschodniej części Polski, w niedalekim sąsiedztwie Litwy, administracyjnie przynależy do powiatu suwalskiego, Województwa Podlaskiego. Przez wieś przebiega odcinek drogi krajowej Nr 8 do przejścia granicznego w Budzisku. Miejscowość zajmuje powierzchnię 417,05 ha i zamieszkuje 314 mieszkańców. Szypliszki graniczą z miejscowościami: Słobódka, Becejły, Rybalnia, Jeziorki, Lipniak. 
Szypliszki znajdują się na terenie ukształtowanym przez lodowiec, potocznie nazywa się ten region „Polską Syberią”. Leży w otoczeniu lasów, posiada niezwykle piękny krajobraz, czyste powietrze, brak przemysłu oraz staropolska gościnność i wielowiekowa tradycja ukształtowały charakter i styl życia mieszkańców. 
Ośrodkiem gospodarczym oraz zapleczem usługowym dla całej gminy jest wieś Szypliszki, będąca siedzibą gminy. Znajdują się tu: siedziba Urzędu Gminy, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Świetlica Gminna.
Plan Rozwoju Miejscowości Szypliszki umożliwi wykorzystanie w pełni istniejącego potencjału i szans rozwojowych oraz dostęp do funduszy pomocniczych.
Gmina Szypliszki posiada Plan Rozwoju Lokalnego na lata 2004-2008 uchwalony przez Radę Gminy Szypliszki w dniu 31 marca 2004r.

Środkiem i celem Programu jest mobilizacja lokalnych społeczności i pobudzenie lokalnych aktywności do działań na rzecz poprawy warunków i jakości życia we wsi. Ważne jest podniesienie i wzbogacenie atrakcyjności turystycznej gminy oraz poprawa jej wizerunku poprzez właściwe wykorzystanie dziedzictwa kulturowego jako cennych produktów turystycznych.

CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWOŚCI SŁOBÓDKA

RYS HISTORYCZNY

	Przed tysiącem lat ziemie dzisiejszej gminy Szypliszki jak i całej Suwalszczyzny, zamieszkiwali Jaćwingowie -lud należący do bałtyjskiej grupy językowej. Po całkowitym wyniszczeniu Jaćwingów przez Zakon Krzyżacki w 1283 roku ziemie te były kilkakrotnie dzielone pomiędzy Krzyżaków i Wielkie Księstwo Litewskie i ostatecznie przeszły w ręce Litwinów. Tereny te przydzielono do ówczesnego województwa trockiego. Niezamieszkane, porosły lasami należącymi do puszczy Mereckiej, a pozostałe po Jaćwingach potężne grodzisko w Jeglińcu pogrążyło się na wieki w mrokach historii. W XV i XVI wieku zaczęto przeprowadzać kolonizację puszcz pojaćwieskich. Zaczęły wtedy powstawać pierwsze ostępy, czyli osady. Prawdopodobnie jednymi z pierwszych były, Szypliszki i Postawelek, o których pierwsza wzmianka pochodzi z 1642r. W późniejszym okresie powstały wsie: Becejły, Białobłota, Szelmentka i Kupowo. Po trzecim rozbiorze Polski tereny te znalazły się pod zaborem rosyjskim. Rząd carski przydzielił je do guberni suwalskiej i tak pozostało przez 123 lata. Na początku XIX wieku rząd carski wybudował ważną pod względem strategicznym szosę (bitą drogę) z Warszawy przez Kowno do Petersburga. W miejscu gdzie przecięła ona trakt Wiżajny-Sejny w miejscowości Szypliszki wzniesiono duży budynek, w którym mieściła się stacja pocztowa wraz ze stajniami, dalej odwach (tymczasowe więzienie), gorzelnia, zajazd i kilka sklepów. W Archiwum Diecezjalnym w Łomży w „Aktach konsystorza generalnego diecezji augustowskiej tyczących się kościoła Puńskiego (lata 1796-1842) znajduje się spis wsi należących do parafii Puńsk w roku 1804. Wymienia się w nim miejscowość o nazwie Sipliszki oraz Scypliszki zamieszkiwaną przez 14 dymów. Po powstaniu na początku XX wieku parafii w, Becejłach - Szypliszki weszły w jej skład.
W 1812 roku powstała w Szypliszkach pierwsza szkoła. Przed II-gą Wojną światową w miejscowości Szypliszki znaczna część gruntów znajdowała się w posiadaniu ludności Żydowskiej. 

POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE
Sołectwo Szypliszki położone jest w środkowej części gminy Szypliszki w północnej części Województwa Podlaskiego w Powiecie Suwalskim, w niedalekim sąsiedztwie Litwy. Graniczą z miejscowościami: Słobódka, Becejły, Rybalnia, Jeziorki, Lipniak. Ogólna powierzchnia to: 877,54 ha, co stanowi 5,6% obszaru Gminy.

      KLIMAT
Pod względem klimatycznym obszar Gminy Szypliszki jak i całej Suwalszczyzny jest zaliczany do typu klimatu kontynentalnego strefy borealnej (według „Kartografii Romerowskiej”). Klimat Suwalszczyzny charakteryzuje się długimi i ostrymi zimami, krótkim okresem wegetacyjnym, dużą zmiennością pogody, niską temperaturą, dużą amplitudą roczną temperatury, przewagą opadów letnich nad zimowymi oraz wiosennych nad jesiennymi. Przeciętna roczna sumaryczna ilość opadów wynosi 601 mm. Średnia temperatura 6.9C. Maksymalną temperaturę zanotowano w lipcu 35.3C, minimalną w styczniu –35.5C. Okres wegetacyjny należy do najniższych w kraju i wynosi 190 – 200 dni.

OPADY I TEMPERATURY
Sumaryczna wysokość opadów oraz średnie miesięczne temperatury powietrza wg danych Stacji Mereorologicznej w Suwałkach	
Wyszczególnienie	miesiące	
	I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X	XI	XII	
średnie wieloletnie temperatury miesiąca w C	
-1.7	
-2.5	
0.9	
7.1	
10.9	
15.2	
19.1	
17.4	
12.7	
7.0	
0.3	
-4.2	
średnie wieloletnie wysokości opadów
w mm	
43	
38.6	
67.5	
47.4	
55.8	
49.1	
50.9	
36.8	
71.4	
53.3	
41.5	
46.8	

CIŚNIENIE
Ciśnienie atmosferyczne podlega bardzo dużym wahaniom, co jest związane z dużą dynamiką mas powietrza. Minimalne ciśnienie zaobserwowano w grudniu – 957 hPa, natomiast maksymalne w lutym – 1023,7 hPa, podczas zalegania chłodnych mas powietrza. Średnie ciśnienie atmosferyczne w 2001r. wynosiło 991,4 hPa. 

PRĘDKOŚĆ WIATRU I ZACHMURZENIE
Dominującymi kierunkami wiatru są kierunki zachodnie i południowo – zachodnie. Najrzadziej wieją wiatry z kierunków południowo – wschodnich i północno – wschodnich. Średnie roczne prędkości wiatrów wahają się od 2,8 m/s do 3,6 m/s. 

Zachmurzenie, usłonecznienie i prędkość wiatru w latach 2000-2002	
Parametr	Stacja meteorologiczna – Suwałki	
	2000	2002	
Średnie zachmurzenie (oktany)	5,0	5,8	
Usłonecznienie (h/rok)	1746,0	1822,6	
Śr. roczna prędkość wiatru (m/s) 	3,3	3,6	
Średnia temperatura powietrza (0C)	7,4	7,6	

SFERA SPOŁECZNA

        LUDNOŚĆ
	Liczbę mieszkańców wg stanu na dzień 31.12.2004 r. oraz średnią gęstość zaludnienia przedstawia poniższe zestawienie:

Sołectwo	Ilość mieszkańców	Powierzchnia w km2	Ilość mieszkańców na 1 km2	
Szypliszki	314	4,17	75	

Porównanie liczby mieszkańców wsi Szypliszki z sąsiednimi sołectwami przedstawia tabela:

Sołectwa	Słobódka	Becejły	Rybalnia	Lipniak	Jeziorki	
Liczba mieszkańców	378	125	21	80	45	

Liczba ludności sołectwa Szypliszki w latach:	
2002	314	
2003	318	
2004	314	

Liczba ludności w wieku produkcyjnym i poprodukcyjnym	
Wiek produkcyjny	161	
Wiek poprodukcyjny	55	

Liczba kobiet i mężczyzn w sołectwie	
Mężczyźni	145	
Kobiety	169	

BEZROBOCIE

We wsi Szypliszki zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Suwałkach jest 22 bezrobotnych, co stanowi 13,66% aktywnych zawodowo mieszkańców wsi. 
Wskaźnik stopy bezrobocia na koniec 2004r. wynosił odpowiednio: 
-	W województwie podlaskim 15,90%
-	W Polsce 19,1%
-	W Gminie Szypliszki 10,83%

POMOC SPOŁECZNA

Ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej korzysta 6 rodzin , w 4 przypadkach są to rodziny wielodzietne z 4 i więcej dzieci a także w których przynajmniej jeden z członków rodziny jest bezrobotny. W jednym przypadku powodem przyznania pomocy jest alkoholizm, w pozostałych długotrwała choroba.

OŚWIATA

Na terenie sołectwa nie funkcjonuje żadna szkoła. Dzieci i młodzież z terenu wsi Szypliszki uczęszczają do Zespołu Szkół w Słobódce.

	SŁUŻBA ZDROWIA
	Na terenie sołectwa Szypliszki funkcjonuje Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Cordis”, czynny od 8.00 do 18.00. W godzinach nocnych, tj. od godz. 18.00 do 7.00 rano, w soboty oraz niedzielę, święta i dni ustawowo wolne od pracy, opiekę w przypadku nagłych zachorowań pełni Pogotowie Ratunkowe w Suwałkach.

Zatrudnienie w Niepublicznym Zakład Opieki Zdrowotnej „Cordis” w Szypliszkach	
Kadra	Ilość etatów lekarskich	
Neurolog – lekarz rodzinny	1	
Pediatra – specjalista chorób ogólnych	1	
Reumatolog	1	
Stomatolog	1	
Ginekolog	1	
Kardiolog	3	
Hematolog	1	
Pielęgniarka	3	

W zakresie usług medycznych w Niepublicznym Zakład Opieki Zdrowotnej „Cordis” w Szypliszkach wykonywane są szczepienia ochronne, kroplówki, masaże, opatrunki, pobierany jest materiał labolatoryjny do badań a także przeprowadzane jest badanie rytmu serca EKG oraz pomiar ciśnienia krwi RR. 
	W Ośrodku zdrowia organizowane są badania profilaktyczne mające na celu wczesne wykrywanie chorób nowotworowych i innych np. prostaty, osteoporozy, mamografii.
	Z usług świadczonych w ośrodku zdrowia w Szypliszkach według danych statystycznych z Narodowego Funduszu Zdrowia w 2003 roku skorzystało 7004 pacjentów, natomiast w 3 kwartałach 2004 roku było leczonych 5231 pacjentów. Ponadto w 2003 roku z usług skorzystało 50 kierowców podróżujących do krajów nadbałtyckich trasą nr 8 i turystów przebywających na terenie przygranicznym.
	Służby medyczne pracujące w ośrodku zdrowia w Szypliszkach sprawują opiekę medyczną oraz profilaktyką zdrowotną w 5 szkołach na terenie Gminy Szypliszki.
	Głównym problemem w infrastrukturze zdrowotnej jest to, że budynek w którym mieści się ośrodek zdrowia wymaga remontu. Zły jest stan pokrycia dachowego budynku, powodujący podczas opadów liczne zacieki i zawilgocenia, które są przyczyną zagrzybienia ścian w tym budynku a także nieszczelność w stolarce okiennej i drzwiowej powodująca znaczne ubytki ciepła, co wiąże się ze zwiększona ilością spalanego węgla (opału) do ogrzania budynku i odprowadzaniem spalin do atmosfery.

	

NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ „CORDIS” 
W SZYPLISZKACH
BEZPIECZEŃSTWO PUBLICZNE
 
Policja
Na terenie sołectwa znajduje się Posterunek Policji, terytorialnie obsługuje teren całej gminy Szypliszki oraz Jeleniewo. Policja posiada dwa radiowozy, 4 policjantów asystentów (w tym jedna kobieta) + kierownik i 2 referentów.
W celu utrzymania tendencji spadkowej ilości zdarzeń na terenie wsi Szypliszki, zrealizuje się następujące priorytetowe zadania w zakresie zwalczania przestępczości: 
•	podniesienie poziomu poczucia bezpieczeństwa publicznego obywateli, poprzez wspólne (policja, samorząd gminy, lokalna społeczność, podmioty pozapolicyjne) działania zmierzające do ograniczenia zagrożeń przestępczością kryminalną,
•	lepsze rozpoznanie środowisk przestępczych i wzrost skuteczności ścigania sprawców poprzez objęcie kontrolą operacyjną środowisk przestępczych,
•	wzrost wykrywalności sprawców przestępstw poprzez podniesienie poziomu czynności operacyjno – dochodzeniowych na miejscu zdarzenia wykorzystując przy tym dostępne środki, technikę kryminalistyki, psy tropiące (z Suwałk),
•	podejmowanie działań represyjno- prewencyjnych w stosunku do sprawców przestępstw i wykroczeń,
•	spotkania mieszkańców Szypliszk z policjantami Posterunku Policji w Szypliszkach,
•	współpraca ze Strażą Graniczną w Budzisku. 

	

POSTERUNEK  POLICJI  W  SZYPLISZKACH

Ochotnicza Straż Pożarna

	W zakresie ochrony przeciwpożarowej na terenie sołectwa działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo Gaśniczego. Większość akcji ratowniczych do których jednostka wyjeżdża to pożary zabudowań gospodarskich, pożary lasów, poszycia leśnego i traw na nieużytkach. 
	Tutejsza jednostka dysponuje 2 samochodami bojowymi oraz niezbędnym sprzętem do ratownictwa gaśniczego i technicznego. Posiada także sprzęt i wyszkolonych ratowników medycznych do prowadzenia akcji ratunkowej w wypadkach drogowych.

	

  OSP SZYPLISZKI

	
BOJOWY WÓZ STRAŻACKI

KULTURA I SPORT

Kultura
Na terenie sołectwa Szypliszki działa Świetlica Gminna jej działalność przedstawia się następująco:
•	W świetlicy organizowane są konkursy i turnieje dla dzieci i młodzieży tj. „Jak żyć bezpieczniej”, „Turniej wiedzy pożarniczej”, „Turniej o bezpieczeństwie ruchu drogowego”, „Przegląd piosenki zdrowotnej – Grunt to zdrowie”, przegląd dorobku kulturalnego szkół.
•	Organizowane są wystawy twórczości ludowej oraz prac plastycznych wykonanych przez dzieci i młodzież. 
•	Przeprowadzane są warsztaty przez twórców przez twórców ludowych dla społeczeństwa np. wikliniarstwa, malowania pisanek, robienia pająków ze słomy.
•	Świetlica jest organizatorem lokalnych i międzynarodowych festynów tj. „Biesiada na pograniczu”, Dożynki.
•	Organizowane są bale sylwestrowe i karnawałowe.
•	 Świetlica zajmuje się organizowaniem wycieczek turystycznych dla społeczności lokalnej oraz dla szkół.
•	W świetlicy odbywają się Sesje Rady gminy, zebrania sołtysów i inne organizowane przez Urząd Gminy zebrania.
•	Przeprowadzane są walne zebrania: B.S., G.S. i Spółki Wodnej oraz wszelkie zebrania i spotkania OSP.
•	Organizuje się spotkania i kursy dla rolników np. chemizacyjne, składania wniosków o dopłaty bezpośrednie, BHP, itp.
•	W Świetlicy prowadzone są zajęcia plastyczne dla dzieci i młodzieży.
•	Działa Stowarzyszenie Kulturalno – Społeczne „Pogranicze” z siedzibą w Świetlicy Gminnej w Szypliszkach skupiające 16 członków, które swą działalnością wspiera ruch kulturalny lokalnego środowiska. 

Przy Świetlicy Gminnej w Szypliszkach działa od 1981 roku Zespół folklorystyczny „Pogranicze”, składający się z trzech grup: zespołu śpiewaczego, kapeli i grupy tanecznej, który odtwarza pieśni, tańce i obrzędy z pogranicza polsko-litewskiego zdobywając na festiwalach i przeglądach nagrody we wszystkich kategoriach z nagrodą im. Oskara Kolberga włącznie. Udział w międzynarodowych festiwalach w Europie, nagrania radiowe i telewizyjne, koncerty w Filharmonii Narodowej, kameralny występ dla Papieża Jana Pawła II w Wigrach w 1999r. – to najważniejsze osiągnięcia zespołu. 

	

Sport
	W Szypliszkach działa Ludowy zespół Sportowy, który reprezentuje powiat suwałki na corocznych Igrzyskach LZS. Zespół bierze udział w następujących konkurencjach: skok w dal z miejsca, rzut lotką do celu, rzut do kosza, przenoszenie partnera, podnoszenie ciężarka, sztafeta sprawnościowa, przeciąganie liny, piłka siatkowa plażowa i piłka nożna oraz trójbój dla władz samorządowych. Drużyna LZS „Szypliszki” była już m.in.: Świętajno- 1997r., Suwałki- 1998r., Rożyńsk- 1998r., Nowinka- 1999r., Grajewo- 2000r., Narewka- 2001r., Spała- 2001r., Brańsk- 2002r.,Sokółka- 2003r., Bakałarzewo- 2003r., Jedwabne- 2004r.

INFRASTRUKTURA TECHNICZNA
ZAOPATRZENIE W WODĘ

W miejscowości Szypliszki na terenie działki Nr 147/2 zlokalizowana jest gminna stacja wodociągowa. Ujecie wody zlokalizowane jest w odległości około 400 m od stacji wodociągowej na działce Nr 171/2. Składa się ono z dwóch studni wierconych o wydajności 114m³/h każda. 
	Woda z tego ujęcia stanowi źródło dla miejscowości: Szypliszki, Słobódka, Dębniak, Lipniak, Lipowo, Olszanka, Pokomsze, Sitkowizna, Zaboryszki, Rybalnia, Fornetka, Przejma Wielka.
Wyposażenie gospodarstw w wodociągi i kanalizację.

Obszar	Sieci w km	Przyłącza do mieszkań	Zużycie wody w gosp.	
	
wodociąg	
kanalizacja	
wodociąg	
kanalizacja	w tys.m3/rok	
na 1 mieszk. w m3/rok	
Szypliszki	7,5	-	75	-	15 	47 	

	

STACJA WODOCIĄGOWA „OPTIMA” 
W SZYPLISZKACH

KANALIZACJA I OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW

Na terenie wsi Szypliszki brak jest zbiorowego systemu kanalizacji. Ścieki sanitarne odprowadzane są do szamb lub bezpośrednio do gruntu i wód powierzchniowych a także do ziemi. Brak jest danych dotyczących ilości, a zwłaszcza stanu technicznego przydomowych zbiorników na ścieki, nie ma, więc możliwości oszacowania wpływu tego źródła zanieczyszczeń na środowisko 
	Wody opadowe odprowadzane są powierzchniowo lub rowami otwartymi bez oczyszczania do wód powierzchniowych, rowów melioracyjnych i do gruntu powodując również zanieczyszczenie środowiska.
	W sąsiedniej miejscowości Słobódka funkcjonuje gminna oczyszczalnia ścieków typu "Hydrocentrum" o przepustowości 150 m3/dobę. Jej wydajność wykorzystywana jest obecnie tylko w 10%,  dlatego w przyszłości planuje się budowę kanalizacji sanitarnej w miejscowości Szypliszki i odprowadzenie ścieków do tej oczyszczalni.

UTYLIZACJA ODPADÓW STAŁYCH

Na terenie Gminy Szypliszki brak jest gminnego wysypiska śmieci. Odpady komunalne z miejscowości Szypliszki są wywożone przez Firmę „Eko” sc z Jeleniewa do Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w Suwałkach. Mieszkańcy wyposażeni są w pojemniki o pojemności 120 l, a podmioty gospodarcze w pojemniki typu KP-7. Przy przystanku autobusowym PKS ustawiony jest ogólnodostępny pojemnik do usuwania odpadów.

		
	ENERGETYKA

Energia elektryczna jest doprowadzana liniami napowietrznymi średniego napięcia (SN) 20 kV do rozdzielni, która znajduje się w miejscowości Szypliszki, stąd linie średniego napięcia doprowadzone są do stacji transformatorowych. Na terenie wsi Szypliszki znajdują się 3 stacje transformatorowe o mocy 250 kW, 1 stacja transformatorowa o mocy 100 kW oraz 4 stacje o mocy 63 kW. Ze stacji transformatorowych liniami napowietrznymi niskiego napięcia zasilani są odbiorcy. W istniejącym rozwiązaniu sieci, warunki atmosferyczne maja istotny wpływ na pewność zasilania. Sołectwo jest obsługiwane przez Rejon Energetyczny w Suwałkach.

Wyposażenie gospodarstw domowych w instalację elektryczną
Sołectwo	Gosp. wyposażone w instalację elektryczną	

Szypliszki 	
84	

	

STACJA ENERGETYCZNA 
W  SZYPLISZKACH

		TELEKOMUNIKACJA
Gmina Szypliszki obsługiwana jest przez Rejon Telekomunikacji w Suwałkach. W miejscowości Szypliszki umiejscowiona jest stacja bazowa telefonii komórkowej PTK Centertel sp. Z.O.O. „3726 Szypliszki”

KOMUNIKACJA
Drogi
	Główną oś komunikacyjna Szypliszk stanowi ulica Suwalska, która leży w ciągu drogi krajowej nr 8 do przejścia granicznego w Budzisku- stan  drogi  dobry. Modernizację drogi wykonano w latach 1993-19995r. odcinek od Szypliszk do granicy państwa, a następnie w 1999-2000r. odcinek do Szypliszk do Suwałk. Ulica a oprócz ruchu wewnętrznego, przenosi głównie ruch tranzytowy. Podstawowy układ uliczny wsi stanowią ponadto: 
•	ul. Kościuszki w ciągu drogi wojewódzkiej Szypliszki – Gołdap,
•	ul. Lipowa,
•	ul. 4-go Sierpnia
Głównym ośrodkiem komunikacji publicznej są autobusy PKS S.A. oraz przewoźników prywatnych. Przystanki autobusowe – dla obu kierunków oddzielnie usytuowane w wydzielonych zatokach.

	

DROGA KRAJOWA NR 8 
SFERA GOSPODARCZA
DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA
Na terenie wsi Szypliszki funkcjonuje 17 podmiotów gospodarczych, co stanowi 10% ogółu podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Gminy Szypliszki. Są to przedsiębiorcy prowadzący działalność m.in.:
- handel artykułami przemysłowo – odzieżowymi – 2
- handel artykułami spożywczymi – 1
- kantory wymiany walut – 3
- apteka – 1
- handel materiałami budowlanymi, nawozami i paszami dla zwierząt – 1
- działalność usługowa z zakresu leśnictwa – 2
	W zakresie przetwórstwa drewna na terenie wsi Szypliszki funkcjonuje Zakład „Drewlux” zajmujący się produkcją drzwi, zatrudniający 22 pracowników oraz Zakład „Wital” wytwarzający tarcicę oraz tarcicę suszoną, deski szalówkowe oraz program ogrodowy, zatrudniający ok. 35 osób. 
	Ponadto usytuowany przy drodze krajowej Nr 8 zajazd „Malibu” stanowi zaplecze gastronomiczne, noclegowe a także posiada parking dla samochodów osobowych i ciężarowych.	Na terenie wsi Szypliszki swoje Oddziały mają Bank Spółdzielczy w Suwałkach oraz Bank Spółdzielczy w Sejnach a także Poczta Polska.

      ROLNICTWO
	Indywidualne gospodarstwa rolne zajmują się w większości produkcją roślinną i zwierzęcą. Na terenie wsi Szypliszki tylko jedno gospodarstwo specjalizuje się w produkcji mleka. W jednym z gospodarstw wypiekane są sękacze - nasz produkt regionalny. 

Średnia powierzchnia gospodarstw rolnych w sołectwie	
Sołectwo	Liczba mieszkańców	Ilość gospodarstw	Powierzchnia ogólna gospodarstw rolnych w ha	Średnia pow. gospodarstwa	
Szypliszki	314	51	356,52	6,99	

W strukturze użytkowania dominują użytki rolne – 333,52 ha, wśród których 233,56 ha zajmują grunty orne.  Według danych pochodzących z Powszechnego Spisu Rolnego z 2002 r. w ogólna powierzchnia zasiewów wynosiła 208,46 ha, w tym:
- mieszanki zbożowe – 91,98 ha
- pszenica ozima – 4,60 ha
- pszenica jara – 4,70 ha
- żyto - 10,40 ha
- jęczmień jary – 6,50ha 
- owies – 0,75 ha
- pszenżyto ozime – 23,93 ha
- pszenżyto jare – 6,00 ha
Pogłowie bydła liczyło 229 sztuk, w tym 102 sztuki krów, pogłowie trzody chlewnej wynosiło 254 sztuki.
		
LEŚNICTWO
	
	Panującymi gatunkami w drzewostanie są: świerk i sosna z przewagą świerku. 
	Gatunkami towarzyszącymi są: brzoza, osika i dąb. Osobliwością jest modrzew polski, rodzimego pochodzenia. Przeważającą część powierzchni leśnej stanowią lasy państwowe (ok. 87% powierzchni leśnej ogółem). Należą do Nadleśnictwa Suwałki. Rośliny chronione występujące w lesie to: podkolan biały, konwalia majowa, wawrzynek wilcze łyko, rosiczka okrągłolistna, bagno zwyczajne. Gniazduje tu: dzięcioł czarny, który jest gatunkiem chronionym a spotykany jest krętogłów. Na obszarze lasów wsi Szypliszki występują: łosie, sarny, dziki, lisy, jenoty, kuny, tchórze, borsuki. Gatunkami gadów występujących na tym obszarze są: padalec, jaszczurka zwinka i żyworodna. Gatunki płazów natomiast to: żaba trawna, żaba monarowa, ropucha szara i zielona.

POWIERZCHNIA LASÓW PRYWATNYCH I PAŃSTWOWYCH W SOŁECTWIE SZYPLISZKI	
Sołectwo	Powierzchnia lasów w ha	Prywatne	Państwowe	

Szypliszki	
525,77	
30,80	
470	

Analiza SWOT Szypliszki

Mocne Strony	Słabe Strony	
•	Wieś Szypliszki położona jest w środkowej części gminy w północnej części Województwa Podlaskiego w Powiecie Suwalskim,
•	Wieś otoczona lasami,
•	Czyste powietrze, piękny krajobraz,
•	Dobra dostępność do opieki zdrowotnej (Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Cordis”),
•	Apteka,
•	Siedziba Urzędu Gminy,
•	Stowarzyszenie Kulturalno-Społeczne „POGRANICZE”,
•	Ochotnicza Straż Pożarna,
•	Gminna Stacja Wodociągowa,
•	Bank Spółdzielczy w Suwałkach Oddział Szypliszki oraz Bank Spółdzielczy w Sejny Oddział Szypliszki,
•	Motel „MALIBU” - zaplecze gastronomiczne, noclegowe wraz z parkingiem strzeżonym, 
•	Działają 2 zakłady przetwórstwa drewna,
•	Stacja bazowa telefonii komórkowej PTK Centertel – IDEA,
•	Prywatne 3 kantory,
•	2 sklepy z artykułami przemysłowo- odzieżowymi,
•	Sklep spożywczy,
•	Handel materiałami budowlanymi, nawozami i paszami la zwierząt,
•	prywatna Lecznica dla zwierząt,
•	Bliskość granicy z Litwą (8 km),
•	Dobre połączenie komunikacyjne (PKS),
•	Dobry stan drogi krajowej Nr 8,
•	Zabytki:
-	Cmentarz wojenny z I Wojny Światowej,
-	Pomnik Odzyskania Niepodległości 05.VIII.1944r. 
•	Przychylność władz dla rozwoju przedsiębiorczości,
•		•	Brak miejsc pracy (rosnące bezrobocie i ubożenie społeczeństwa),
•	Brak poczucia bezpieczeństwa (droga krajowa Nr 8, spożywanie alkoholu, rabunki), 
•	Brak boiska, placu (centralnego miejsca spotkań),
•	Brak jeziora, 
•	Brak kościoła lub kaplicy,
•	Brak segregacji odpadów i gminnego wysypiska śmieci,
•	Brak połączenia kanalizacji ściekowej z oczyszczalnią ścieków w Słobódce,
•	Estetyka niektórych budynków mienia komunalnego oraz NZOZ „Cordis”,
•	Brak szkoły,
•	Brak placu zabaw,
•	Brak dostępu do stałego łącza z internetem oraz TV kablowej,
•	Brak WC dla turystów, 
•	Brak ofert na zagospodarowanie wolnego czasu dla młodzieży,
•	Świetlica Gminna – niezadowalający stan techniczny oraz brak zaplecza sanitarnego i socjalnego,
•	Zły stan techniczny dróg,
•	Zły stan chodników,
•	Brak wystarczającej liczby miejsc parkingowych,
•	Słabo rozwinięta infrastruktura turystyczna,
•	Brak bankomatu,	

Szanse	Zagrożenia 	
•	Możliwość pozyskiwania środków finansowych z funduszy strukturalnych,
•	Wybudowanie autostrady „Via Baltica” wraz z obwodnicą dla Szypliszk, 
•	Utworzenie Punktu Informacji Turystycznej:
-	budowa ścieżki rowerowej, 
-	utworzenie bazy agroturystycznej, 
-	rozwój szlaków turystycznych,
-	budowa stadniny koni,
-	modernizacja zabytkowego cmentarza z I Wojny Światowej,
-	budowa parkingu,
•	Organizacja imprez kulturowych i sportowych w Świetlicy Gminnej,
•	Rozwój internetu i TV kablowej,
•	Budowa kanalizacji ściekowej,
•	Remont budynku NZOZ „CORDIS”,
•	Remont Świetlicy,
•	Remont Remizy Strażackiej i urzędu Gminy,
•	Utwardzenie terenu kostką brukową,
•	Asfaltowanie dróg,
•	Bliskość dużego ośrodka miejskiego - Suwałk,
•	Budowa miejsca spotkań dla młodzieży (PUB, Bilard),
•	Utworzenie zakładu fryzjersko-kosmetycznego,	•	Migracja młodzieży do dużych miast lub za granicę w poszukiwaniu pracy,
•	Wypadki samochodowe (TIR-y), 
•		

INWENTARYZACJA ZASOBÓW MIEJSCOWOŚCI SŁOBÓDKA SŁUŻĄCA UJĘCIU STANU RZECZYWISTEGO

KLUCZOWE OBSZARY 
PROBLEMOWE ROZWOJU	ANALIZA	DIAGNOZA	PLAN	PROGRAMY	PROJEKTY	
	Co jest?	Jak jest? 
Właściwie? Niewłaściwie?	Jak ma być?	Co?
W jaki sposób? Kiedy?	Co konkretnie?	

1. Co wyróżnia?	Malowniczo położona wieś w pobliżu jednego z najpiękniejszych jezior Suwalszczyzny – Szelment Wielki.	Otoczona jest lasami. Atrakcyjne położenie wykorzystywane w niewielkim stopniu.	1. Utworzenie centrum informacji turystycznej,

2. Rozwój turystyki i agroturystyki wiejskiej,

3. Zagospodarowanie miejsca na ognisko,

4. Podtrzymanie tradycji i kultury regionu,	1. Wytyczenie szlaków rowerowych, 

2. Modernizacja stadionu, boiska (2005-2010r.)	1. Budowa i oznakowanie ścieżki rowerowej.

2. Wyznaczenie i urządzenie miejsca na ognisko przeznaczonego dla mieszkańców.	
	Świetlica Gminna	Budynek, w którym mieści się Świetlica Gminna wymaga gruntownego remontu.	Wyremontowany budynek, w którym mieści się świetlica wraz z parkingiem i chodnikiem.	Przystąpić do remontu budynku (2005-2006r.)	Kompleksowy remont budynku, w którym mieści się Świetlica Gminna: 
-	docieplenie ścian,
-	wymiana stolarki, okiennej i drzwiowej,
-	schody,
-	łazienka,
-	parking,
-	chodnik,	
	Zabytki:
- Cmentarz wojenny z 
  I Wojny Światowej,
-	Pomnik Odzyskania Niepodległości 05.VIII.1944r.	Zły stan zabytkowego cmentarza.	- odnowa i renowacja zabytkowego cmentarza	Rewaloryzacja cmentarza wojennego (2005-2008r.)	Remont cmentarza	

2. Jakie pełni funkcje?	Sołectwo pełni funkcję centrum:
-     administracyjnego,
-	handlowego,
-	usługowego,
-	zdrowotnego,
-	kulturalnego,	Sołectwo pełni funkcję prawidłowo w miarę swoich możliwości.	1. Zamierzeniem jest rozwój infrastruktury i warunków turystyczno – wypoczynkowych,

2. Rozwój funkcji agroturystycznych,

3. Poprawa dostępności do usług,

4. Rozbudowa miejsc dla spędzenia wolnego czasu,

5. Rozbudowa zaplecza usługowego,	1. Budowa placu zabaw dla dzieci,

2. Utrzymanie miejsc zieleni w należytym stanie,

3. Rozwinięcie form działalności turystycznej,	1. Budowa placu zabaw dla dzieci,

2. Zorganizowanie ścieżek rowerowych,

3. Utrzymanie miejsc zieleni w należytym stanie.	

3. Kim są mieszkańcy?	Liczba mieszkańców – 314 osób.
Mieszkańcy w większości to ludność miejscowa oraz napływowa z przewagą kobiet.	Duża część mieszkańców to ludzie bezrobotni. Społeczeństwo z roku na rok ubożejące, pojawiają się coraz częściej patologie. 
Słabe więzi międzyludzkie, niski poziom motywacji do działania.	Integracja ludzi 

Tworzenie nowych miejsc pracy
 	Podnoszenie poziomu wykształcenia, podtrzymywanie kontaktów międzysąsiedzkich. 
Większa aktywizacja oferty Świetlicy Gminnej dla dzieci, młodzieży i dla dorosłych.	1. Organizowanie kursów językowych, komputerowych itp. w Świetlicy Gminnej,

2. Spotkania z ludźmi nauki, kultury, polityki i sportu,

3. Organizowanie szkoleń dla bezrobotnych, 

4. Organizowanie rodzinnych festynów wiejskich dla dzieci i rodziców,	

4. Co daje utrzymanie?	Praca zarobkowa

Świadczenia emerytalne i rentowe 

Działalność na własny rachunek.

Zasiłki dla bezrobotnych

Zasiłki wypłacane przez GOPS.

Szara strefa.	Stopa bezrobocia w sołectwie jest wysoka zwłaszcza wśród ludzi młodych (z tendencją rosnącą). Spora grupa osób szukających pracy wyjeżdża poza miejsce zamieszkania. 
Słabe wykorzystanie potencjalnie dużych możliwości rozwoju turystyki.	Mieszkańcy powinni mieć zapewnione godziwe warunki pracy i płacy na terenie gminy Szypliszki i w okolicznych miejscowościach.
Poprawa warunków bytowych ludności może sprawić wielofunkcyjny rozwój wsi poprzez turystykę, usługi, rzemiosło, przemysł.	Utworzenie nowych miejsc pracy. Pozyskanie inwestora zagranicznego. 
Rozbudzenie inicjatyw w społeczeństwie w celu szukania nowych źródeł dochodów.
Rozwój bazy turystycznej.
Rozwój rzemiosła.	1. Rozwój małej gastronomii.

2. Tworzenie nowych miejsc noclegowych i parkingów.

3. Organizowanie się rolników w grupy producenckie.

4. Promowanie walorów wypoczynkowych i turystycznych wsi.	

5. Jak jest zorganizowana?	Ochotnicza Straż Pożarna

Zespół folklorystyczny „Pogranicze”

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Stowarzyszenie Kulturalne Pogranicze

Punkt Terapeutyczny dla osób uzależnionych i członków rodzin 	Jest słaba aktywność organizacji jedynie Zespół folklorystyczny „Pogranicze” promuje swoją działalność

	Należy położyć większy nacisk na istniejące organizacje, większą ich aktywność oraz położenie większego nacisku na promowanie ich działań i sukcesów.	Organizacja imprez, które wchodzą w zakres działania poszczególnych organizacji.
Pozyskiwanie większej liczby członków do istniejących już organizacji.
Angażowanie ludzi młodych w sprawy sołectwa.
Pozyskiwanie wsparcia finansowego i środków na rozwój wsi.

	1.Występy zespołu „Pogranicze”

2. Utworzenie Gminnego Centrum Informacji.

3. Pokazy i festyny strażackie.

6. Co proponuje dzieciom i młodzieży?	Zespół folklorystyczny „Pogranicze” i „Młode Pogranicze” 

Kółko plastyczne w Świetlicy Gminnej.

	Brak odpowiedniej sali gimnastycznej i boiska do piłki nożnej oraz niewystarczająca inna infrastruktura sportowa.
Niewystarczająca ilość kół zainteresowań i zajęć pozalekcyjnych.	1. Wykonanie placu zabaw. 

2. Urozmaicenie i zwiększenie liczby zajęć pozalekcyjnych, 	Organizacja zajęć pozalekcyjnych, powstanie placu zabaw dla dzieci. 
Powołanie kół zainteresowań	1. Rozpoczęcie budowy placu zabaw dla dzieci.

2. Zabieganie o środki na działalność kulturalną.

5. Organizowanie spotkań z ciekawymi ludźmi. 

7. Z kim rozwiązuje problemy?	Rada Gminy
Wójt Gminy
Rada Sołecka
Sołtys
	Współpraca pomiędzy organizacjami układa się pomyślnie.	Należy położyć większy nacisk na aktywność mieszkańców, spowodować, aby byli jeszcze bardziej zainteresowani sprawami wsi.	Utworzenie grup działania dla rozwiązywania poszczególnych problemów.
	Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Szypliszkach	

8. Jakie obyczaje i tradycje pielęgnuje i rozwija?	Kultywowanie uroczystości religijnych, festyny rodzinne.	Mała liczba festynów rodzinnych.	Kultywowanie obchodzonych uroczystości i świąt. Organizowanie imprez okolicznościowych.	Organizowanie imprez okolicznościowych oraz festynów z okazji różnych rocznic lokalnych i państwowych czy świąt kościelnych.	1 Festyny rodzinne z okazji np. Dnia Dziecka, Majówki. 

2. Organizowanie uroczystości związanych z obchodzeniem różnych rocznic. 	

9. Jaki ma wygląd?	Z roku na rok wygląd sołectwa poprawia się.	Zabudowa dość zwarta im dalej od centrum zabudowania są rozproszone	Niektóre posesje są zadbane i estetyczne pozostałe wymagają odnowy elewacji domów oraz obejścia 

Brak kącika zieleni w centrum wsi	Zamiar współpracy z instytucjami np. z nadleśnictwem, szkółkami zieleni w celu pozyskiwania drzewek, krzewów 	1. Pogadanki z mieszkańcami na temat prawidłowego utrzymania obejść.

2. Organizowanie konkursów np. „na najpiękniejszy ogródek”.

3. Nasadzenia drzewek, żywopłotów.	

10. Jakie są mieszkania i obejścia?
	W większości zadbane, choć nie wszystkie, ale z roku na rok mieszkańcy coraz starannej dbają o urodę swoich posesji. 
Wieś podłączona do wodociągu gminnego. 	Wygląd sporej grupy mieszkań i obejść zadbany. Widać coraz większe zaangażowanie mieszkańców w poprawę estetyki posesji. Jest też sporo miejsc zaniedbanych. Brak systemu kanalizacji sanitarnej we wsi.	Czyste, zadbane, piękne i odnowione niektóre domy. Estetyczne obejścia, ogródki i podwórza.	- przeprowadzenie remontów budynków,
- uregulowanie gospodarki ściekowej,
- pomoc w estetyzacji obejść,	1.Sąsiedzka pomoc przy remontowaniu domów i mieszkań, ogrodów.

2. Kanalizacja wsi.

3. Selektywna zbiórka odpadów prowadzona na terenie gospodarstw domowych.	

11. Jaki jest stan otoczenia i środowiska naturalnego?	Stan otoczenia i środowiska poprawia się, wiąże się to z brakiem zakładów przemysłowych na terenie gminy.
Wieś z racji swego położenia naturalnego ma specyficzny klimat. Brak zorganizowanego systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków.	Bliskość lasów sprzyja jakości i czystości powietrza. 
Brak większych skoncentrowanych źródeł zanieczyszczeń powodujących degradację środowiska. 
Brak regulacji gospodarki ściekowej. Brak u mieszkańców nawyku segregacji śmieci i odpadów.	Należy położyć większy nacisk na ochronę środowiska oraz działania w sferze rozbudowy infrastruktury powinny być uzupełniane przez zalesienie najsłabszych gleb. Zorganizowanie systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków.
	Kanalizacja gminy oraz rozwiązanie problemu odpadów stałych – to działania, których realizacja będzie najważniejsza dla utrzymania dobrego stanu środowiska naturalnego w gminie. 
Koordynacja działań powinna w efekcie doprowadzić do podniesienia walorów turystyczno- rekreacyjnych gminy.
	1.Wybudowanie kanalizacji, utylizacja odpadów stałych.

2.Program zalesień.

3. Przeprowadzanie częstszych akcji typu „sprzątanie świata”.

12. Jakie jest rolnictwo?	Słabe gleby.
Dominują małe gospodarstwa, które produkują na własne potrzeby.	Nie istnieją większe gospodarstwa rolne. Słabe gleby nie pozwalają na specjalistyczną i wydajną uprawę.	Konieczna jest restrukturyzacja tej branży, znalezienie obszarów upraw i hodowli, które będą w stanie zapewnić dochody.	Położenie większego nacisku na uprawę roślin, stworzenie preferencji dla rolników.
Szkolenie rolników w zakresie przyszłości rolnictwa w Unii Europejskiej.	1.Organizowanie kursów, szkoleń dla rolników

2. Pomoc w zakresie alternatywnych źródeł dochodów dla rolników.	

13. Jakie są powiązania komunikacyjne?	Dobre połączenia komunikacyjne z okolicznymi miejscowościami PKS oraz BUS. Wysoki stopień telefonizacji komórkowej.	Sieć drogowa w gminie Szypliszki umożliwia dobre połączenia między wszystkimi sołectwami. 	Jeszcze więcej autobusów komunikacji PKS.
Dobry stan nawierzchni dróg.	Modernizacja dróg, budowa ścieżek rowerowych, łączących obiekty i miejsca służące rekreacji.
Postulowanie o zwiększenie liczby połączeń autobusowych.	1. Modernizacja dróg, budowa ścieżek rowerowych, łączących obiekty i miejsca służące rekreacji.

2. Wnioskowanie o zwiększenie liczby połączeń autobusowych.	

PLANOWANE KIERUNKI ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI SŁOBÓDKA

PRIORYTET 1. Podnoszenie atrakcyjności infrastruktury społeczno – usługowej, kulturalnej i turystycznej.

Cele:
1. Organizacja placu zabaw dla dzieci.
2. Działania na rzecz kompleksowego rozwoju usług pod potrzeby turystyczne
3. Remont budynku Gminnej Świetlicy
4. Remont budynku Ośrodka Zdrowia 

PRIORYTET 2. Ochrona i wykorzystanie zabytkowych obiektów architektonicznych

Cele:
1.	Renowacja cmentarza wojennego z I Wojny Światowej
2.	Ochrona przed dewastacją Pomnika Odzyskania Niepodległości z 05.08.1944r. 

PRIORYTET 3. Kultywowanie tradycji społeczności lokalnych
Cele:
1.	Wspieranie imprez kulturalnych
2. Wyodrębnienie i zagospodarowanie centrum wsi.

PRIORYTET 4. Modernizacja istniejącego systemu komunikacji drogowej

Cele:
1.	Budowa i modernizacja chodników, placów, parkingów, 
2.	 Budowa i modernizacja oświetlenia,

PRIORYTET 5. Wspieranie inicjatyw indywidualnych mieszkańców gminy, szczególnie rolników w działaniach na rzecz odnowy wsi.

Cele:
1.	Stymulowanie działalności dających dodatkowe dochody gospodarstwom rolnym.

PROGRAM ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI:

PRIORYTET 1. Ochrona i wykorzystanie zabytkowych obiektów architektonicznych

Cel 1: Renowacja Cmentarza Wojennego z I Wojny Światowej
Projekty: 
1.1.	Program rewaloryzacji (wymiana i odnowa- płytki nagrobne, brama, furtka, krzyż centralny). Wykonano kosztorys inwestorski na remont cmentarza i złożono podania o dofinansowanie do: Fundusze Wojewody Podlaskiego, Ludowy Niemiecki Związek Opieki nad Grobami Wojennymi, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie.

PRIORYTET 2. Podnoszenie atrakcyjności infrastruktury społeczno – usługowej, kulturalnej i turystycznej.

Cel 1– Rozszerzenie działalności rekreacyjno-sportowej
Projekty:

2. 1.	Remont  Świetlicy wraz z zagospodarowaniem terenu przy budynku – 
            Szypliszki ul. Suwalska 21 
2. 2     „Huśtawka i skakanka – nasza codzienna sielanka” – organizacja placu zabaw 		dla dzieci.
2. 3    Wyznaczenie, realizacja i oznakowanie ścieżek pieszych i rowerowych oraz 		tras konnych.
2. 4	Wytyczenie i realizacja narciarskich tras biegowych na terenie gminy.
2. 5 	Stworzenie systemu informacji turystycznej dotyczącej gminy (organizacja 		punktu informacji turystycznej, foldery informacyjne, tablice informacyjne).
2. 6 	Wspieranie rozwoju bazy agroturystycznej, gastronomicznej i hotelowej na 		terenie gminy.

PRIORYTET 3. Kultywowanie tradycji społeczności lokalnych

Cel  1- Krzewienie kultury
3.1 	Wspieranie imprez oraz inicjatyw promujących lokalną kulturę 
	i twórców kultury.
3.2.	Wspieranie działalności i promocja zespołów tanecznych 
	i folklorystycznych.
3.3.	Organizowanie imprez promujących i integracyjnych dla mieszkańców.

PRIORYTET 4. Modernizacja istniejącego systemu komunikacji drogowej

Cel 1 – Unowocześnianie infrastruktury komunikacyjnej
4.1. 	Poprawa stanu technicznego nawierzchni i warunków bezpieczeństwa na 			drogach lokalnych.
4.2. 	Budowa, rozbudowa, modernizacja i remonty ciągów pieszych, ścieżek 			rowerowych oraz oświetlenia.
4.3 	Budowa chodników, placów, dróg, parkingów.
4.4 	Wymiana starych chodników na nowe.
4.5 	Oświetlenie zatoczek autobusowych i wiat przystankowych.

PRIORYTET 5. Wspieranie inicjatyw indywidualnych mieszkańców gminy, szczególnie rolników w działaniach na rzecz odnowy wsi.

Cel 1. Rozwój małej przedsiębiorczości.
5.1. 	Wspieranie działalności agroturystycznej w gospodarstwach wiejskich.
5.2. 	Wspieranie tworzących się lokalnych grup działania oraz grup uczestników 	(liderów wiejskich).

OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Planowane przedsięwzięcie przewidziane do dofinansowania w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2005” w zakresie działania „Odnowa wsi oraz zachowanie i odnowa dziedzictwa kulturowego (Działanie 2.3) pod nazwą „Remont Świetlicy Gminnej w Szypliszkach” jest przedsięwzięciem niedochodowym. 
	Przedsięwzięcie nie wymaga pozwolenia na budowę.
	 Przedmiotem projektu jest remont części budynku, który zajmowany jest przez Świetlicę Gminną, pozostała część budynku stanowią pomieszczenia Remizy OSP oraz Urzędu Gminy i GOPS.

	Remont Świetlicy Gminnej polega na :
•	Wymianie stolarki okiennej,
•	Wymianie grzejników, 
•	Wymianie opraw oświetleniowych z okablowaniem,
•	Wymianie stolarki drzwiowej,
•	Remoncie WC,
•	Remoncie wejścia bocznego wraz z remontem klatki schodowej do podziemia wraz z wymianą stolarki drzwiowej,
•	Reperacji tynków stropów i ścian, malowanie – parteru i podziemia,
•	Wymianie posadzki,
•	Remoncie korytarza,
•	Remoncie schodów głównych, wejściowych wraz z reperacją ubytków,
•	Remoncie schodów wejściowych bocznych,
•	Wyłożeniu chodnika przy schodach bocznych,
•	Wyłożeniu chodnika i urządzenie parkingu od strony głównego wejścia do Świetlicy,
Ponadto zostanie zakupione niezbędne wyposażenie tj. karnisze, firany oraz witryny wystawowe.

CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA OBIEKTU
W skład przeznaczonej do remontu części budynku, w którym mieści się Świetlica Gminna wchodzi sala świetlicowa wraz ze sceną, korytarz, WC, pomieszczenie biurowe, w którym mieszczą się witryny wystawowe oraz klatka schodowa oraz pomieszczenie w podziemiu (piwnicy), w których odbywają się zajęcia plastyczne dla dzieci. Elementami zagospodarowania terenu będzie parking utwardzony z kostki brukowej oraz chodniki.
SZACUNKOWY KOSZTORYS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

	Nakłady dotyczące robót podane są według opracowywanego przez Zakład Usług Wielobranżowych „Gaw – Pol” 16-400 Suwałki  ul. Kosynierów 14 Włodzimierza Gawkowskiego Nr uprawnień SUW – 8/75- kosztorysu inwestorskiego „Remont Świetlicy wraz z zagospodarowaniem terenu przy budynku – Szypliszki ul. Suwalska 21” z dnia 12 czerwca 2005 r.
Lp.	WYSZCZEGÓLNIENIE ROBÓT	WARTOŚĆ NETTO	WARTOŚĆ OGÓŁEM BRUTTO +22%	
1	Wymiana stolarki okiennej – parter	18 377,60	22 420,67	
2	Wymiana grzejników – parter	10 171,38	12 409,08	
3	Wymiana opraw oświetleniowych z okablowaniem – parter	6 740,90	8 223,90	
4	Strop, ściany – reperacja tynków, malowanie – parter	8 543,89	10 423,55	
5	Wymiana stolarki drzwiowej – parter	6 356,65	7 755,11	
6	Remont WC – parter	7 516,91	9 170,63	
7	Wejście boczne z remontem klatki schodowej do podziemia z wymianą stolarki drzwiowej – parter	8 803,70	10 740,51	
8	Wymiana stolarki okiennej – podziemie	2 031,13	2 477,98	
9	Wymiana opraw oświetleniowych z okablowaniem – podziemie	3 082,50	3 760,65	
10	Strop, ściany – reperacja tynków, malowanie– podziemie	12 786,95	15 600,08	
11	Posadzka – podziemie 	11 775,65	14 366,30	
12	Wymiana stolarki drzwiowej – podziemie	2 261,34	2 758,83	
13	Wymiana grzejników – podziemie	4 568,60	5 573,69	
14	Remont korytarza – parter	4 716,40	5 754,01	
15	Schody główne wejściowe z reperacją ubytków	1 299,78	1 585,73	
16	Schody boczne wejściowe	1 889,23	2 304,86	
17	Chodniki przy schodach bocznych	6 257,92	7 634,66	
18	Chodniki i parkingi strona główna wejściowa	82 990,92	101 248,92	
19.	Montaż karnisza wraz z firankami	5.372,85	6.554,87	
20.	Witryny wystawowe	3.031,71	3.698,69	
	RAZEM	208.576,00	254.462,72	

UZASADNIENIE REALIZACJI PROJEKTU

Realizacja projektu przyczyni się do poprawy dostępności do instytucji kultury, da szansę na stworzenie komfortowego zaplecza dla mieszkańców chcących korzystać ze świetlicy. 
Uatrakcyjniona zostanie również oferta zajęć prowadzonych w świetlicy poprzez utworzenie nowych kółek zainteresowań, oraz uaktywnienie już funkcjonujących kółek.

W wyniku realizacji projektu nastąpi:
-	Aktywizacja życia kulturalnego mieszkańców gminy,
-	Rozpowszechnianie kultury ludowej,
-	Rozwój zainteresowań dzieci i młodzieży,
-	Zmniejszenie marginalizacji regionu,
-	Zmniejszenie patologii społecznych,
-	Promocja miejscowości,
-	Podniesienie atrakcyjności kulturowej regionu,
-	Podtrzymywanie i pielęgnowanie tradycji,
-	Zapewnienie oferty kulturalnej we wsi,

HARMONOGRAM PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Zakres planowanych (zrealizowanych) zadań w ramach przedsięwzięcia	Planowany termin rozpoczęcia zadania (miesiąc/rok)	Planowany termin zakończenia zadania (miesiąc/rok)	Planowany koszt zadania
	
			Kwota netto	Podatek VAT	Kwota brutto	
Wykonanie dokumentacji  kosztorysowej	Zrealizowane 
06/2005	Zrealizowane
06/2005	0	0	0	
Przygotowanie oraz złożenie wniosku o dofinansowanie z wymaganymi załącznikami	zrealizowane
06/2005	
06/2005	0	0	0	
Przygotowanie dokumentacji przetargowej	07/2005	09/2005	0	0	0	
Przeprowadzenie przetargu na wybór wykonawcy robót	09/2005	09/2005	0	0	0	
Realizacja robót
	10/2005	05/2006	208.576,00	45.886,72	254.462,72	
Odbiór końcowy, uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, 
Przygotowanie dokumentów do wniosku o płatność
Promocja projektu	05/2006	05/2006	0	0	0	

Plan Rozwoju miejscowości Szypliszki na lata 2005 – 2008 jest dokumentem otwartym, a zapisane w nim zadania będą aktualizowane stosownie do zmieniających się uwarunkowań wewnętrznych jak i zewnętrznych, pojawiających się nowych możliwości oraz zmiany hierarchii priorytetów przyjętych przez Radę Gminy Szypliszki. Uwzględniane będą również nowe potrzeby zgłaszane przez radnych, stowarzyszenia i nieformalne grupy mieszkańców, organizacje pozarządowe, sektor publiczny i prywatny.
	Dokument ten został sporządzony zgodnie z § 2 ust.1 Rozporządzenia Ministra rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 17.12.2004r. w sprawie trybu składania i wzoru wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006” w zakresie działania ,,Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego” (Dz.U.z 2004 r., Nr 284, poz. 2846).