Author: Standard

UCHWAŁA Nr   XIV /83/2004
Rady Miejskiej w Sulejowie
z dnia 4 lutego 2004 roku
w sprawie     Programu    Profilaktyki     i     Rozwiązywania     Problemów Alkoholowych Gminy   Sulejów   na   rok 2004
Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym 7tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591; z 2002 r. Nr 23, póz. 220, Nr 62, póz. 588 Nr 113, póz. 984, Nr 153, poz.1271, Nr 214, póz., 1806; z 2003 r. Nr 80 póz. 717, Nr 162 póz. 15687 oraz art. 4' ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi 7tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, póz. 1231, Nr 167, póz. 1372: z 2003 r. Nr 80, poz.719, Nr 122 póz. 1143 / Rada Miejska w Sulejowie uchwala, co następuje:
§ 1. Przyjmuje się Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Gminy Sulejów na 2004 rok stanowiący załącznik do niniejszej uchwały.
§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Sulejowa oraz Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
§ 3. Traci moc Uchwała Nr YI/30/2003 Rady Miejskiej w Sulejowie z dnia 24 lutego 2003 r. w sprawie Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Gminy Sulejów na 2004 rok.
§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Załącznik
do Uchwały Nr  XIV/83/2004 
Rady Miejskiej w Sulejowie 
z dnia 4 lutego 2004 r.

PROGRAMPROFILAKTYKI l ROZWIĄZYWANIA
PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
GMINY SULEJÓW
NA ROK 2004

CZĘŚĆ I - MAPA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA TERENIE GMINY
1. Podstawowe informacje o gminie
Gmina Sulejów jest jedną z gmin województwa łódzkiego (powiat piotrkowski). Gminę zamieszkuje 15 328 mieszkańców (według danych z 31.12.2003 roku), z tej liczby w mieście Sulejów mieszka 6 343 osoby, a na terenie gminy - 8 985 osób. W sumie 3 936 mieszkańców nie ukończyło 18 roku życia, 8 736 osób to mieszkańcy w wieku produkcyjnym. Osoby w wieku poprodukcyjnym stanowią grupę liczącą 2 607.
Ze względu na atrakcyjne położenie nad Zalewem Sulejowskim, na teren gminy w okresie letnim przyjeżdża duża liczba turystów, głównie z centralnej Polski.
Na terenie gminy bardzo poważnym problemem jest bezrobocie, stopa bezrobocia wynosząca 18 % należy do wysokich (w porównaniu z innymi gminami w kraju). W Powiatowym Urzędzie Pracy zarejestrowanych jest ogółem l 475 bezrobotnych mieszkańców gminy.
Z różnych form pomocy z Ośrodka Pomocy Społecznej skorzystały w roku 2003, 940 rodzin.
Na terenie gminy znajduje się 7 szkół podstawowych w Sulejowie - 2, w Witowie, Poniatowie, Przygłowie, Klementynowie i Łęcznie. W mieście znajdują się 2 szkoły podstawowe, gimnazjum oraz Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych. W szkołach podstawowych i gimnazjach uczy się ogółem około 1978 dzieci. Pracuje z nimi 161 pedagogów. Warto zaznaczyć, że na terenie gminy znajduje się również Dom Dziecka, w którym przebywa 56 dzieci.
Zarówno dzieci , młodzież jak i dorośli mają ograniczone możliwości spędzania wolnego czasu na terenie gminy. Większe możliwości stwarzają placówki i instytucje znajdujące się na terenie Piotrkowa, ale poważną barierę stanowi dojazd.
2. Rozpowszechnienie problemów alkoholowych na terenie gminy
Na terenie gminy nie działają poradnie w zakresie: leczenia uzależnień i psychologiczno-pedagogiczne, grupy samopomocowe ani kluby abstynenckie.
Najbliższe    placówki    zajmujące    się    specjalistyczną   pomocą   dla    osób    uzależnionych    i współuzależnionych znajdują się w Piotrkowie Trybunalskim.
W Sulejowie znajdują się dwa zakłady opieki zdrowotnej - publiczny i niepubliczny. Z danych uzyskanych z publicznego zakładu opieki zdrowotnej wynika, że na ogólną liczbę 17.600 porad udzielonych w roku 2003 około 238 związanych było z nadużywaniem alkoholu przez
2

pacjentów lub wprost były to porady udzielone osobom z wyraźnie zaznaczonym problemem alkoholowym.
Przy Urzędzie Miejskim działa Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W jej skład wchodzi ogółem 9 osób.
W roku 2003 wydano ogółem 53 zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Alkohol przeznaczony do spożycia poza miejscem sprzedaży podawany był w 66 punktach, z czego w 26 punktach podawano napoje alkoholowe o zaw. alkoholu pow. 18 %, w 57 -napoje alkoholowe o zaw. alkoholu od 4,5% do 18%, w 66 punktach sprzedawano napoje alkoholowe o zaw. alkoholu do 4,5% oraz piwo. W miejscu sprzedaży można było spożyć alkohol w 34 punktach. Z tej liczby napoje alkoholowe o zaw. alkoholu pow. 18% można było nabyć w 9 punktach sprzedaży, napoje o zaw. od 4,5% do 18% alkoholu w 4 punktach, natomiast napoje o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwo w 35 punktach sprzedaży.
Warto zaznaczyć, że znaczna część wydanych zezwoleń miała charakter okresowy, związany z okresem letniego wypoczynku.
Według stanu na dzień 31.12.2003 r. alkohol sprzedawany był w 100 punktach sprzedaży. Do dnia dzisiejszego na terenie gminy nie zdarzył się przypadek cofnięcia koncesji na sprzedaż alkoholu.
W założeniach ustawy „O wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi" jednym z zadań gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych powinno być ograniczenie dostępności do alkoholu. Dlatego też liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych na terenie gminy w roku 2004 nie powinna się zwiększać.
Szczegółowe zasady przyznawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, kontroli przestrzegania zasad obrotu tymi napojami oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży i warunków sprzedaży napojów alkoholowych reguluje Uchwała Rady Miejskiej.
Z danych Ośrodka Pomocy Społecznej oraz Policji wynika że, problemy alkoholowe oraz przemoc domowa są na terenie gminy problemami często występującymi. Z informacji przekazanych przez MOPS wynika, że co najmniej 82 rodziny dotknięte są uzależnieniem od alkoholu (szkodliwym nadużywaniem alkoholu prawdopodobnie znacznie więcej). Ponad 309 osób cierpi z powodu uzależnienia członka rodziny. Dane te są z pewnością znacznie zaniżone dotyczą tylko tych rodzin, w których alkoholizmu jednego lub więcej członków nie da się ukryć.
Rodzinom z problemem alkoholowym w pierwszej kolejności pomaga właśnie MOPS. Udzielana jest pomoc rzeczowa oraz różnego rodzaju zasiłki. Z informacji MOPS i Policji wynika że, w co najmniej kilkudziesięciu rodzinach obecna jest przemoc, ale prawdziwa liczba rodzin, w których występuje to zjawisko jest zapewne znacznie wyższa. Potwierdzeniem są dane uzyskane z

3

Policji - funkcjonariusze policji aż 828 razy wzywani byli do interwencji domowych. Bardzo często przemocy towarzyszył alkohol.
Informacje uzyskane w ogólnopolskich badaniach jasno wskazują na fakt sięgania po alkohol przez większość dzieci i młodzieży ze starszych klas szkoły podstawowej oraz gimnazjum. Stwierdzono również, że znacząca część młodzieży pije w sposób ryzykowny ( np.: upija się ). Na podstawie uzyskanych wyników badań skali problemu występujących na terenie gminy Sulejów wynika, że liczba osób nadużywających alkoholu szacuje się na minimum 12,5 % ogółu osób dorosłych mieszkańców w wieku do 60 lat. Zdecydowaną większość w grupie osób nadużywających alkoholu stanowią mężczyźni. Z tej grupy należy wyodrębnić osoby z cechami uzależnienia od alkoholu, stanowiący przynajmniej 2,2 % ogółu mieszkańców. Można wnosić, że w grupie mężczyzn znajduje się trzykrotnie więcej osób z objawami uzależnienia od alkoholu niż w grupie kobiet. Grupą wiekową w populacji dorosłych najbardziej zagrożoną występowaniem szkód wynikłych z picia jest grupa osób bardzo młodych 21-30 lat, a następnie grupa w wieku 41-50 lat. Mieszkańcy miasta i gminy Sulejów oceniają problemy alkoholowe jako powszechnie występujące i poważne, wymieniając je w grupie najważniejszych lub bardzo ważnych problemów społecznych na gruncie lokalnym.
Napoje alkoholowe okazały się najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną wśród młodzieży szkolnej niezależnie od wieku badanych uczniów. Próby picia ma za sobą ponad 75% uczniów klas V szkół podstawowych, 86% uczniów klas II gimnazjum oraz ponad 91% uczniów klas III szkół ponadpodstawowych praktycznie nie istnieją, stają się one coraz wyraźniejsze wraz z wiekiem ankietowanych - im starsi, tym bardziej znacząca różnica w odsetkach mających za sobą próby alkoholowe chłopców i dziewcząt. Niezbędne jest dobrze przygotowana, obejmująca całą młodzież wielokierunkowa profilaktyka. Jej odbiorcami powinni być uczniowie i pedagodzy.
Z danych udostępnionych przez Komisariat Policji wynika, że w roku 2003 policja zanotowała na terenie miasta i gminy 2368 przypadków naruszenia prawa i porządku publicznego, zatrzymała też do wytrzeźwienia 97 osób.
Dane te są fragmentaryczne - dotyczą bowiem jedynie ujawnionych przestępstw i wykroczeń oraz schwytanych sprawców. Przestępstwa te i wykroczenia popełniono tylko na terenie gminy.

4

3. Środki finansowe przekazywane na profilaktykę i rozwiązywanie problemów alkoholowych
na terenie gminy
W roku 2003 na profilaktykę i rozwiązywanie problemów alkoholowych przeznaczono 170.000,00 zł. pozyskanych z wpływów za koncesję na sprzedaż napojów alkoholowych.
W roku 2004 przewidywane wpływy wyniosą około 170.000 zł, z tego w programie na profilaktykę i rozwiązywanie problemów alkoholowych zaplanowano około 170.000 zł.
Preliminarz na 2004 rok.
Zadanie
Koszt
l .Działalność Punktu Konsultacyjnego - wynagrodzenia dla konsultantów, doposażenie punktu w materiały pomocnicze ,opłaty pocztowe - telefon
25.000,-2.000,-
2. Organizacja „Sulejowskich Dni Trzeźwości": materiały reklamowe i informacyjne, wynagrodzenia dla zaproszonych specjalistów, organizacja       i nagrody dla uczestników biegu trzeźwościowego; organizacja i nagrody dla uczestników zabaw i turniejów towarzyszących, przygotowanie Sulejowskiego Forum Trzeźwościowego; konkursu plastycznego o tematyce alkoholowej
4.000,-
3. Udział dzieci w specjalistycznych koloniach, obozach terapeutycznych
(przewidywana grupa ok. 10 dzieci x 700,- = 7.000,-) -   obózliderski   10 osób x 600 = 6.000,-
7.000,-
6.000,-
4. Realizacja programu profilaktyki środowiskowej „Dom bez przemocy" uczniowie klas IV SP, ich rodzice
1.700,-
5. Specjalistyczne, szkolenia członków Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
Realizacja szkolnych programów profilaktyki, program „ Korekta". Program „ Przeciw „ Program „ Noe"
1.500
1.000,-1.500,-2.500,-
6. Program „ Debata"
Kampania Międzyszkolny Konkurs Wiedzy o Problemach Alkoholowych i Narkomanii
nagrody
realizacja kampanii, szkolenie, konkurs, materiały
1.500,-3.800,-

7. Dożywianie dzieci z rodzin z problemem alkoholowym
30.000,-
8. Choinka i pomoc w naturze dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym
7.000,-
9. Działalność Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowym - diety, materiały, orzeczenia biegłych, przesyłki pocztowe, materiały biurowe i sprzęt.
8.000,-
10. Kampania informacyjno - propagandowa
500,-
11. Działalność grupy wsparcia dla osób z problemem alkoholowym i przemocą w rodzinie, zakup niezbędnych materiałów o charakterze profilaktycznym
2.000,-
12. Remont i wyposażenie pomieszczeń w budynku Przychodni Rejonowej dla potrzeb grupy wsparcia
12.000,-
13. Utworzenie na terenie miasta Sulej owa jadłodajni ( remont pomieszczeń w starym budynku Urzędu)
30.000,-
14. Świetlica środowiskowa , zakup sprzętu dydaktyczno- naukowego, opłata energii, wody, ogrzewania - wynagrodzenie pracownika
10.000,-13.000,-
RAZEM:
170.000,-

CZEŚĆ II - PRZECIWDZIAŁANIE PROBLEMOM ALKOHOLOWYM
1.   Cele programu
Głównym celem programu jest z jednej strony zmniejszenie rozmiarów problemów alkoholowych, a z drugiej zapobieganie powstaniu nowych patologii.
Celem   długofalowym  jest   wytworzenie   wśród   mieszkańców   miasta   i   gminy  nowej świadomości dotyczącej relacji alkohol- człowiek oraz promowanie zdrowego stylu życia. Filozofia prezentowanego programu odpowiada duchowi znowelizowanej ustawy „ O wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi", a przedstawione poniżej kierunki działań są zgodne z działaniami zalecanymi przez ustawodawcę.
Program został sprawdzony pod względem formalnym (struktura)- jest zgodny z zaleceniami i propozycjami pełnomocników wojewodów ds. przeciwdziałania patologiom społecznym oraz specjalistów z PARPA; oraz merytorycznym- wszystkie prezentowane zadania należą do zadań zalecanych do realizacji przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Regionalne Izby Obrachunkowe.
Program w swej ostatecznej wersji konsultowany był przez innych specjalistów zajmujących się problematyką przeciwdziałania uzależnieniom oraz promocją zdrowego stylu życia.
2. Główne kierunki programu
Nowoczesne programy profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych wymagają wielokierunkowych działań. W prezentowanym programie oddziaływania ukierunkowane są na profilaktykę i terapię.
Niewątpliwie podstawowym zadaniem, jakie realizować musi gmina jest nowoczesna i skuteczna profilaktyka. Powinna ona być ukierunkowana na:
•        popularyzację wiedzy na temat uzależnień wśród mieszkańców gminy,
•        realizacje sprawdzonych w kraju programów profilaktycznych,
•        objęcie opieką dzieci i młodzież z rodzin z problemem alkoholowym,
^        edukację specjalistów nie związanych bezpośrednio z profesjonalnym pomaganiem osobom dotkniętym problemem alkoholowym,
•        działalność informacyjną- radio, gazeta lokalna,
•        stwarzanie warunków do wszechstronnego rozwoju osobistego, rozwijania zainteresowań (głównie dzieci i młodzieży)

W programie zakłada się wykorzystanie istniejących już polecanych przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Ministerstwo Edukacji Narodowej Kampanii Międzyszkolnych Konkursów Wiedzy, Programów „Korekta", „Domowi Detektywi", „Noe", Debata" oraz projektów autorskich - „Przeciw", „ Dom bez przemocy".
Realizację w/w programów profilaktycznych należy połączyć z działaniami mającymi na celu: umożliwienie atrakcyjnego spędzania wolnego czasu przez dzieci , młodzież i dorosłych oraz rozwijanie zainteresowań.
Skuteczność dotychczas podejmowanych działań profilaktycznych trudno jest ocenić -prowadzone były zbyt krótko, a ich zasięg był stosunkowo niewielki. Wstępna ocena możliwa będzie zapewne po kilku latach. Na razie profilaktykę należy kontynuować ( w proponowanym ujęciu ). Za koniecznością realizowania profilaktyki przemawiają:
wyniki ankiet dotyczących korzystania przez młodzież z substancji uzależniających, zgłaszana przez samą młodzież potrzeba udziału w oddziaływaniach uzależniających. Na bazie profilaktyki powinna być podjęta działalność terapeutyczna ukierunkowana na pracę z osobami uzależnionymi oraz członkami ich rodzin.
Ważnymi ogniwami działań terapeutycznych byłyby:
•       utworzenie podwalin dla ośrodków samopomocowych ( Klub Abstynenta, wspólnoty AA, AL-Anom, AL.-Ateen),
•       wspieranie grupy Al.-Anon,
•       współpraca z Poradnią Leczenia Uzależnień i Poradnią Psychologiczną w Piotrkowie Tryb., stowarzyszeniami abstynenckimi;
•       udział dzieci z problemem alkoholowym w specjalnym obozie terapeutycznym lub koloniach terapeutycznych.
3. Opis konkretnych zadań.
1.   W ramach zwiększania dostępności pomocy specjalistycznej dla osób dotkniętych problemem alkoholowym i przemocą w rodzinie:
•    wspieranie działań mających na celu utworzenie grupy Al.-Atin i AA, uruchomienie grupy
•
wsparcia dla Osób Dotkniętych Problemem Alkoholowym.W przyszłości na bazie Punktu Konsultacyjnego powstać może placówka ( ośrodek ) zajmująca się leczeniem uzależnień, oferująca pomoc kilku specjalistów. Niezbędnym jest doposażenie Punktu Konsultacyjnego w materiały pomocnicze - książki, poradniki, testy, ulotki.

•    umożliwianie osobom z problemem alkoholowym ( również współuzależnionym) korzystanie ze zorganizowanych form terapii i szeroko rozumianego wsparcia organizowanych poza Sulejowem ( np. spotkania rekolekcyjno-terapeutyczne w Zakroczymiu, zloty wspólnot AA i AL.-Anon w Licheniu i Częstochowie, wyjazdowe turnusy terapeutyczne organizowane m.in. przez stowarzyszenia abstynenckie), obozy terapeutyczne.
2.   W ramach szerszych działań edukacyjno-interwencyjnych i promowania zdrowego stylu życia.
•    zorganizowanie „ Sulejowskich Dni Trzeźwości" ( najlepiej w czerwcu).
3.   W ramach organizowania pomocy dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym oraz doświadczających przemocy w rodzinie.
•    umożliwienie jak największej grupie dzieci wzięcia udziału w specjalistycznych koloniach ( obozach terapeutycznych ) dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym. Dzieci te wymagają takiej pomocy również w sensie profilaktycznym - są bowiem grupą tzw. podwyższonego ryzyka.
4.   W ramach przeciwdziałania przemocy domowej planowane jest uruchomienie programów terapeutycznych dla sprawców przemocy domowej, która mogłaby być realizowana na zasadzie współpracy między gminami, szkołami, policją, Ośrodkiem Pomocy Społecznej. Kontynuowana będzie uruchomiona w marcu 2001 r. przez PARPA i Niebieską Linię ogólnopolska kampania na rzecz ochrony dzieci przed przemocą. Kampania ta zakłada uruchomienie na terenie lokalnym działań medialnych, specjalnie przygotowanych spotkań z przedstawicielami różnych służb (tzw. debat dotyczących ochrony dzieci przed przemocą), działań profilaktycznych (m.in. realizowania konkretnych programów profilaktycznych). Osoby doświadczające przemocy mogą korzystać z pomocy specjalistów w Punkcie Konsultacyjnym. Pomoc taka będzie udzielana również dzieciom. W ramach kampanii zrealizowany zostanie program profilaktyki środowiskowej „ Dom bez przemocy" program zakłada pracę z dziećmi (najlepiej z uczniami klas III szkół podstawowych), i ich rodzicami.
5.   W ramach działań służących przeciwdziałaniu łamaniu zakazu sprzedaży alkoholu nieletnim ( okazało się, że młodzież z Sulejowa nie ma kłopotów z legalnym nabyciem alkoholu ) -*    prowadzenie kontroli obrotu alkoholem w punktach sprzedaży.
6.	Na podstawie sformułowanej diagnozy skali problemów alkoholowych można stwierdzić, iż najpilniejszym i najbardziej koniecznym zadaniem jest profilaktyka problemów alkoholowych, (dla grupy najstarszej młodzieży również profilaktyka narkomanii) ukierunkowana na pracę z

młodzieżą, rodzicami, pedagogami, i innymi dorosłymi mającymi wpływ na postawy i zachowania młodzieży. Podstawowym celem tak rozumianej profilaktyki byłoby zmniejszenie ilości młodych ludzi sięgających po alkohol, zredukowanie szkód, które młodzież ponosi na skutek kontaktu z alkoholem (narkotykami), promowanie abstynencji i opóźnianie inicjacji alkoholowej, tak rozumiana profilaktyka powinna:
•    umożliwiać rodzicom skorzystanie z pomocy w sytuacji, gdy będą mieli problemy związane z sięganiem po alkohol (narkotyki) przez dzieci w Punkcie Konsultacyjnym
•    włączyć rodziców (i innych dorosłych odpowiedzialnych za wychowanie młodzieży) w działania profilaktyczne, poprzez ich udział w programach szkolnej profilaktyki;
•    stworzyć możliwości atrakcyjnego, wolnego od alkoholu sposobu spędzania wolnego czasu;
•    promowanie   i   inicjowanie   zabawy   na   trzeźwo   (np.   organizowanie   dyskotek   bez alkoholowych poza szkołą);
•    ułatwić  i  wspierać  rozwój   zainteresowań  młodzieży,  np.  poprzez  działalność  sekcji sportowych, kulturalnych, kół zainteresowań, świetlicy środowiskowej itp.;
•    realizować wielokrotnie (wielostopniowo) szkolne programy profilaktyki:
dla młodzieży najstarszej  proponujemy programy „Korekta" i program zapobiegania narkomanii „Przeciw",
dla młodzieży gimnazjalnej programy „Debata" i „Noe",
-    dla dzieci ze szkół podstawowych programy lub środowiskowej kampanii profilaktycznej „ Międzyszkolny Konkurs Wiedzy o Problemach Alkoholowych i Narkomanii" lub program „Domowych Detektywów"
CZĘŚĆ III - ZASADY    WYNAGRODZENIA    GMINNEJ   KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
1.   Członkom Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych za pracę w komisji przysługuje wynagrodzenie.
2.   Wynagrodzenie   za  jedno   posiedzenie   komisji   ustala   się   w   wysokości   10%   aktualnie obowiązującego minimalnego wynagrodzenia ogłoszonego przez Ministra Pracy i Polityki ^1      Socjalnej.
10